Diagnosepunt

Tussen de Linda's, VT Wonens en de Ariadne in de wachtkamer stond ook 'Voor Jou! (jouw nieuwe glossy)', uitgegeven door Stichting Johan Maasbach Wereldzending. Misschien was er toestemming gevraagd voor het plekje in het tijdschriftenrek, maar wat mij betreft was en is de aanwezigheid van dit blaadje totaal misplaatst. Om mensen in een wachtkamer in een ziekenhuis lastig te vallen met het wonderbaarlijke genezingsverhaal van Betty Baxter, alsof dit in christelijke kringen een alledaags verschijnsel is... Mijn nekharen gingen ervan rechtovereind staan. Het is niet eens dat ik twijfel aan het vurige getuigenis van Betty of dat van haar broer, die erbij was toen ze genas. Natuurlijk, je kunt je vraagtekens erbij plaatsen. Maar laat ik eens uitgaan van het goede in de mens: ze sprak de waarheid.

Het is de suggestie dat dergelijke genezingen samenhangen met de overige inhoud van het magazine ('Spreekt God echt tot ons?', 'Pasen, Hemelvaart & Pinksteren', 'Een ander leven', '3 stappen tot een gelukkig leven', 'Welkom in Blessing Churches', enzovoorts) waar ik mij aan stoor. (Met uitzondering van het recept voor romige aspergesoep uiteraard - of misschien heb ik hier een belangrijke medisch revolutionaire ontdekking of geestelijke hint over het hoofd gezien.)

Ten eerste zet de glossy mensen op het verkeerde been, alsof geloven in God in de eerste plaats gaat over fysieke genezing. Baxters relaas staat op pagina 1 en 2 - Maasbach en zijn team zullen het niet voor niets die prominente plek gegeven hebben binnen hun collectie kerk-advertorials. Wel jammer dat het verhaal uit 1941 stamt en zich afspeelt in de VS. Voor de zieke Nederlandse lezer lijkt het mij weinig hoopgevend, een zeventig jaar oud verhaal uit een andere werelddeel...

Maar boven alles vind ik de prominente plek voor het genezingsverhaal getuigen van weinig realiteitszin. De levens van de gewone man en vrouw blijven na diagnose meestal getekend door ziekte. Natuurlijk, er komen bijzondere verschijnselen en genezingen voor die buiten-gewoon lijken te zijn. In Nederland organiseert Jan Zijlstra's kerk De Levensstroom genezingsdiensten (of toch niet?), binnen de islam zijn het de sufi's die claimen een beroep te kunnen doen op de genezende kracht van Allah, Deepak Chopra heeft er ook wat over te melden, aartsengel Rafaël klust wat bij, en ook sjamanen schijnen wat voor een zieke te kunnen doen. En dan zou ik bijna de wonderen door onze eigen vertrouwde conventionele geneeskunde vergeten (maar dan bij voorkeur wel aan gemiddelde mensen met een exclusief materialistisch-mechanisch mensbeeld.) Het feit dat mensen een geringe hoeveelheid wonderen en genezingen laten circuleren op internet, is wat mij betreft een aanwijzing dat wonderen en genezingen eerder uitzondering dan regel zijn. Mensen uit de door Maasbach gehanteerde Bijbel kunnen hier trouwens over meespreken, ik denk aan Timotheüs met zijn zwakke maag en andere kwaaltjes.

Daarbij komt, dat de meeste genezingen die plaatsvinden weliswaar erg wonderlijk zijn, maar meestal niet het aangroeien van geamputeerde of ontbrekende ledematen/organen betreft, of het verdwijnen van het syndroom van Down, autisme, homoseksualiteit, schisis, spasmen, botbreuken, blindheid, ziekte van Alzheimer, obesitas, diabetes. Blijkbaar maakt de hogere macht onderscheid in wat hij/zij geneest en wat niet?

Uiteindelijk leiden trouwens ook de meest bizarre uitzonderingen op de loop van de natuur toch nog tot die ene gebeurtenis waar niemand van ons aan lijkt te kunnen ontsnappen: de dood. Ook Betty Baxter ontkwam er niet aan. Sterker nog, zelfs Jezus ontkwam er niet aan. Een beetje mens gaat dood.

En daarom: houd er mee op, meneer Maasbach en consorten, met mensen valse hoop te geven en ze in de eerste plaats te wijzen op een God die fysiek geneest en pas daarna op andere aspecten van geloven. Want de meeste mensen -gelovig of niet- hebben in geval van ziekte toch echt het meeste baat bij acceptatie en behandeling van een gestelde diagnose. Punt.

Goed, beter, best

In mijn zoektocht naar aanwijzingen voor God in de fysieke werkelijkheid kwam ik als vanzelf ook op het onderwerp gebedsgenezing. Het is al een aantal jaren geleden dat ik uit pure nieuwsgierigheid een gebedsgenezingsdienst bezocht van Jan Zijlstra. Ik begon er cynisch aan en vertrok zo mogelijk nog cynischer. De manier waarop Jan Zijlsta mensen die genezing zochten tegemoet trad, vond ik onvriendelijk en onplezierig. Het foldertje met wonderen op mijn stoel sprak met name over Janneke Vlot, die spontaan genas van posttraumatische dystrofie. Hoe bijzonder dit ook is, het gebeurt, stelt ook haar behandelend geneesheer Frank Huygen. De andere wonderen in het foldertje waren in ieder geval geen geamputeerde benen die weer aangroeiden, of mensen die met kanker in een ver gevorderd stadium in een hospice lagen om te sterven, maar er weer gezond uit liepen.

Een aantal weken geleden las ik 'Gebedsgenezing: boerenbedrog of serieus alternatief?' van Joke van Saane. Zij laat geen spaan heel van gebedsgenezing en verklaart genezing vooral godsdienstpsychologisch - maar dat had de titel ook al wel doen vermoeden. Ik vond daarna ook een aantal recensies over het boek, zoals van Willem Ouweneel in het Friesch Dagblad. In die recensie noemt hij bijzonder genezingen, die niet goed psychisch te verklaren zijn. Ook op de pagina van de Levensstroom, gemeente van Jan Zijlstra, staat een aantal bijzondere verhalen, zoals een genezing van de ziekte van Hirschsprung. Jammer dat Willem Ouweneel zijn geloofwaardigheid bij mij een beetje heeft verloren sinds zijn betrokkenheid bij onjuiste claims van zendingsorganisatie TRIN over de genezing van blinden in Burma.

In oktober 2009 riep de huisarts van Janneke Vlot, Dick Kruijthoff, in een artikel in Trouw op om onderzoek doen naar gebedsgenezing. Ik heb gezocht, maar helaas lijkt er nog niets gepubliceerd. Wel vond ik een pagina van de internationale Lucasorde, waarop je zelf een verzoek tot genezing kunt indienen. Niet geschoten, altijd mis?

Ondertussen word ik trouwens regelmatig geconfronteerd met bijzonder gebeurtenissen uit de 1e of 2e hand van iemand die ik vertrouw, ook deze week weer. En ik herinner me de boeken van David Wilkerson, die dominee werd onder bendeleiders en drugsverslaafden in New York, en het boekje Gods gunstbewijzen van Else Vlug over kindertehuis Hebron op Curaçao. Dat waren boeken die indruk maakten, niet in de laatste plaats omdat er zoveel wonderlijke dingen gebeurden in die boeken. Die boeken waren geen fictie, maar (auto)biografische verhalen. Sceptisisme is gezond, maar maakt het niet ook dat je dingen mist, die er wel zijn?